Garden ligg nordom Flatland med hallande jorde. Der er gode hus. Både stoga og uthusbygningen er bygde etter 1930. Uthuset har gild granittmur. Stabburet er flutt frå Brottlid. Det er nytta merkeleg smått bruk i buret. Jamvel svillar og stabbar er noko «småbroti» av seg.

Namnet kjem av ein home, ein jordskjekil millom berg og røys -- og det kan høva her -- fyrr jordet vart oppbrote. Der er 15 mål dyrka jord og 10000 mål skoggrunn. Til garden høyrer Hauknes på vestsida vatnet. Det er tilleggsbruk til garden -- med nye uthus. Nokre plassar er fråselde såleis Rue nordre og søndre, Nordaberg og Berge.

Brottlid og Hauge, øvre og nedre, er attlagde plassar. På Hauge budde sist Ingebjørg, ei enke d. på Bygstøyl. Ho var så gjestfri. Ho sa det til Olav Fjalestad. «Du skó te bóret å eta om du so hev ete på dynnehella.» ‑

På Brottlid budde sist Tarjei Brottlid.

Ufsebui er staule på vestsida. Dei sat på Ånevasstaulen i frå våren -- og flutte så til Ufsebui utpå sumaren. Dei laut fara oppom Vråliosen og utatt lidane, ein vegkrok på sine 2 mil. Ikkje nytta sidan 1910. ‑

Eit stort vatn, Røyningsvatn, ligg i denne marki. Det er næsten trillrundt og ikr. 1 km breidt og langt. Det har vore store fisk her fyrt, men vanskeleg å få. Utlaupet er mot Fyresdal. ‏(Røynevassåi.)‏

Ein staule låg ved vatnet og vart kalla Røyningsvatn. Her sat dei med krøter for 30‑40 år sidan.

Plassen heiter eit «Rò» ende ovan jordet på Homme. Enno står det gamle aplar her, og tufter etter hus er synlege. Sist budde Gunnar og Margit Odden her.

Garden Homme er deila frå nordre Homme. -- Gunnar Brauti minnest garden utan stoge, berre ei løde timra med tvo rom og låve millom. Gunnar P. Flatland sette opp ei liti stoge. Den reiv dei og flutte til Steinsrud nord på strandi. Den som så hyste opp garden, var Gunnar Jonson Fjalestad den tid han hadde eigedomen. -- No er det bror hans, Olav Fjalestad g.m. Gudrun Bondal ‏(Fyresdal)‏ som eig dette Homme.

1864: Tor Pettersen ‏(Mandt 62)‏ eigar, men i 1889: Gunnar P. Flatland ‏(Mandt 67)‏, som og har det i 1905.

Denne eigedomen ligg like i enden av Vråvatnet og er på nær 200 mål. Langs vatnet strekk den seg frå bekken i Stoi og til Folsetelva og opp mot fossen Vesle-Rjukan. Ole Blom kjøpte den frå Vrålid i 1804 og bygde eit sagbruk her. Seinare var det landhandel her og fleire hus blei sett opp. Eit staslig hotell blei bygd av Mikkel Flatland i 1895 med skyss-stasjon.

Det skorne vyrket vart køyrd den såkalla «Plankeslæpa» over til Bandakslid og derifrå sendt til Skien.
Etter Blom dreiv Cappelen sagbruket eit par år, men så vart det nedlagt i 1850 åri. Petter Gunnarson Flatland ‏(Mandt)‏ kjøpte det så, men dreiv ikkje noko sagbruk.

I 1863‑64 flutte sonen Tor P. Flatland ‏(Wrå)‏ opp. Han byrja landhandel der. Då han flutte til Vrå ikr. 1870, overtok broren Mikkel P. Flatland. I 1876 flutte han frå Vråliosen til Eikland og derifrå til Hurum, men kom attende til Vråliosen i 1886.
Han dreiv landhandel og sette opp fleire hus. I tillegg sette han opp eit stort hotell, som enno med ein del modernisering kjem i hotellklassa. Han hadde og skyss-stasjon.

Ikring 1920 overtok sonen Petter M. Flatland Vråliosen. Han hadde fleire eigedomar då han døydde i 1956. I skifte etter Petter fekk brordotteri Anne Jonsdotter Flatland ‏(Lunden)‏ Vråliosen. Ho fekk óg Åsland etter faren. Nordre Homme fekk systersonen Torgny H. Kråkenes. -- Petter åtte óg Svartebergstykket ‏(Svartebekk)‏ som han selde til Olav Opsund.

Brygge
På Vråliosen var brygge for eimbåten «Nissen» som kom i 1867. Året etter vart det bygt sluse ved Storestraurn så «Nissen» og seinare «Dølen» kunne gå rute frå Vråliosen til Tveitsund, ‏(Treungen)‏.
Etter at bilferdsla auka, måtte båtlaget gjeva opp i 1930 åri.

Hotell
Vråliosen hotell blei bygd av Mikkel Flatland i 1895. Det er ei stor timre i to høgder og loft. Ikring 1920 overtok sonen Petter M. Flatland hotellet. Astrid Iversen blei drivar. Fyrst i 1940 åri selde Flatland hotellet til ein Hauge som seinare selde det til Kåre Steen. Sonen Tore g.m Edel Wraa frå Hægeland, tok over hotellet i 1977. Han selte det i 1987 og det blei bustad for flykningarar som søkte om asyl, før det blei lukka.

I 1994 kjøpe Eva Wenche Mellquist hotellet for å nytte det som bedriftshytte for sine ansette i nattklubben Smuget i Oslo. Men den blei lite nytta.
I august 2022 fekk Mellquist godkjenning for å rive det. Ho har gjort ei avtale om at det skal setjast opp att ved Tuddal høgfjellshotell i Hjartdal som og blei bygd i 1895. Saman skal dei to bygningane, bli eit autentisk gardstun i fjellheimen ved foten av Gaustatoppen.