Lundevall er ein av dei gardane i Kviteseid som har mest dyrka jord. Fint hallande er jordet. Elvi frå Morgedal på austida og Dalanelvi på sudvestsida gjerder garden inn.

Namnet er lett skynleg. Det er samansett av lund ‏(skogkrull)‏ og voll -- det uttalast Lóndevall ‏(Londarvollar i Vinje -- er igrunnen same namnet)‏

Det er omlag 120 mål dyrka jord, 30 mål naturleg eng og 1500 mål skog. Husi på garden er i mykje god stand. Stoga er omvølt i 1858 og noko i nyare tid og har mange rom og gangar i tvo høgder. Som vanleg på ein større gard er her 2 bur, eit stort loft og eit veslebur. Det store loftet er opphaveleg svært gamalt -- frå millomalderen, men svaler og utskjeringar og stolpar under er frå 1786, for det var visstnok «jareloft» frå fyrst. Den venstre beiteski ‏(Kinnong)‏ har ein forvitneleg bilætutskud med motiv frå soga om Sigurd Favnesbane. ‏(Arkeolog Gjærde i Vikingtidskrift B XIII 1949 )‏ Veslebur ‏(1785)‏ er eit vanleg likbur med dreia stolpar og flatskurd. Den store uthusbygningen er frå 1927. Eldhuset ombygt til tenarbustad i 1946.

Lundevall er ein gamal gard, og ættegard frå 1691. Det eldste brev om Lundevall * er frå 1571, 18. 10. Der etterskrivne Tov Olavson og Andor Lune... ‏(Lundvall)‏ sannar at dei stadfeste jordbyte som godfaren Sigurd Froland gjorde med Berulf Skompin. Sigurd fekk då 5 markabol i Lundevall i Brunkeberg sokn. Berulf fekk 5 m.bol i Hogane i Roadal imot. Tov og Gregard Meland «beseglar». ‏(Holm i Hjartdal)‏.

Eit brev skrive på Lundevall 1597, 2. 4., der Ånund Sigurdson kunngjer at han med samtykke av son sin Olav Ånundson, har selt 3 m.bol i Kleiven i Skafså som var hans eigen arv, til Anund Torkelson for 44 gode daler og 1 mark. ‏(Kjøparen har pant i eigedomen for denne sum.)‏ I denne samanheng kan riemnast eit gamalt brev frå 1590 som Olav Moen Dalane, legg fram i retten på Midtsund 1704. «Ole Moen fremkorn og irettelagde det påberåbte gamble bref om Ulledalen af Anno 1590 -- hvori meddeles at den Ødegård Ulledalen skal være gifvet til Br.berg Kirke af Aslak og Ånund samt Igild Torchilsonner -- deris gode Fader.»

I eit uprenta diplom frå 1611, 23. 11. vitnar Soffrin Halvorson at Egil Holtan, Nikuls Sudbø og «dannequinde» Gudve Lunnervald, har halde 2 soldater ‏(soldatlegd)‏ Tormod Jonsson og Anund Halvorson I hans regimente frå krigen byrja 1611. Han vitnar at «for'ne knegtter haffuer skickett sig jnndenn och wdenn lanndtz paa tog och wagtt som villige solldatter vell egner och annstaaer.» Denne Gudve Lundevall er i sume skattelister og brev kalla Gunnar, men det ma vera feil. ‏(Jfr. «dannekvinde».)‏

Lundevall vart i 1647 rekna meir enn fullgard. ‏(Fullg. + Øydegard)‏ med skyld 9 tn., 7 ½ daler. ‏(Berre Fjågesund med 10 tn. er større.)‏ lvlen skyldi er nok for høgt rekna. I ein merknad heiter: «Dobbelt forsett paa landskyld» -- og etter elvim i 1656 har grave ut mykje av det beste jordet er skyldi sett ned. ‏(1671: Lundevall m/Rue 6 tn.)‏

Buskapen er berre så medels. 1657: 1 hest, 8 kyr, 10 sauer, 2 geiter og 1 gris. ‏(I ei oppgåve frå 1835 der husmannsplassar er vel rekna med, er buskapen 2 hestar, 25 naut, 44 sauer, 6 geiter og 2 griser.)‏

Eigarar og brukarar. Den gamle Lundevallætti hadde røtene sine i Heddal og Gransherad og Sauland. Bonden på Lundevall Ånund som betalar skatt 1593-94 er vel far til Olav Ånundson g. fyri 1593 med Aslaug Torsdotter ‏(dotter åt Tor Torgeirson Enggrav (1535-1635)‏. Kona hans truleg frå Koppsland i Gransherad). Ånund truleg son åt Sigurd Frøland. ‏(Jfr. brevet 1697, 2. 4.)‏

Men Ånund Lundevall er heller ingen annan enn den rike Ånund Holtan i Kviteseid. Han som let etter seg 12 gardar til dei 3 sønene Såmund, Guttorm og Knut. I 1622, 18. 1. er det oppe ei arvesak på Lundevall. Futen Anders Michelson «K. M. fougitt ouffer Tellemarken», helsar alle Ånund Lundevalls arvingar som en Såmund Lundevall, Knut Sandland og Guttorm Holtan, Berit Mæland og Tone Bjåland ‏(død)‏. Asbjørn Bjåland er ektemaken.

Olav Brekke «på sin quindes vegne, reiser tiltale mot dei andre arvingar og krev omgjort ein handel av 2 mæle skyld i Rui. -- Dei vert kalla til å møte på Omtveit «steffne stouffue» fyrstkomande ting.

Guttorm -- lensmann 1625 -- betalar saltverkskatt 1609-11, trukg son åt Ånund Holtan. Gudve 1619-20. Ho er elles nemnt som odelskvinne, ho eig 3 tn. i Lundevall, 1 tn. i Åsmundtveit, 3 tn. i Moen og 1 tn. i Wambek.

Såmund Ånundson er odelsbonde 1611-41 og eig jord i mange gardar ‏(likeins Knut, bror hans)‏ m.a. 4 tn. i Lundevall, 3 tn. i Nord. Loftsgarden, 1 tn. i Wambek, 1 tn. i Rui, 2 tn. i Tytegrav, 3 tn. i Moen.

Knut Lundevall: 2 tn. i Gotuholt, 2 tn. i Sandland, 1 tn. i Åkre, 1 tn. i Rue, 4 tn. i Lundevall ‏(1623)‏.

Guttorm skriven som Lundevall, Gotuholt, Holtan, Sandland, er odelsbonde som dei andre brørne, og eig jordpartar her og der ‏(4 tn. i Offuerbø, 2 ½ tn. i Gotuholt, 2 ½ tn. i Holtan, 2 1/3 tn. i Hemmestveit, 1 tn. i Hovdekleiv, 1 t. i Wambek, 1 tn. i Loupedalen, 4 tn. i Lundevall (1625-26)‏ og 3 tn. i Moen.

Bjørn Såmundson Lundevall, odelsbonde og lensmann 1641-65. Han har pant i fleire gardar, m.a. Lundevall 4 tn. ‏(1641-47)‏, Gjervoll 3/8 tn., Ågetveit 1 tn., Ramberg ½ tn., Nordgarden 1 tn. -- På denne tid er Lundevall samla 9 tn. skyld, så ingen eig heile garden -- knapt det halve.

Ved folketelj. 1664 er Bjørn oppsittar 50 år m/dreng Knut 12 år og husmann «Børrie» 40 år.

Ånund Såmundson Haugen eig 2 5/12 tn. i Lundevall, ‏(1647-59)‏, Bjørn Engrav 2 tn. ‏(1660)‏, Hakei Gjerrishvam 1 1/3 tn. og Sigrid Skarum 2/3 tn. -- og vidare Hans Tiedemand 2 ½ tn. m.b., Hakei Huvestad 2/3 tn., Eivind Sundbø, Fld . 2/3 tn., Sal. Tone, Bjørns syster 1 1/3 tn., Br.berg kyrkje 1/6 tn. alt 1660.

I 1671 er Lundevall titulera som lensmannsgard, men det er noko uklårt kven som var lensmannen. Etter oppgåvene var det Øystein Vigleikson Omtveit, men han hadde ingen ting med Lundevall å gjera. Garden vart på denne tid driven av Gregar Taraldson i 20 år fram til 1688. Skyldi er nedsett til 6 tn. -- og mesteparten er på utanbygds hender.

I 1687 eig Anne Clausdotter ‏(til Borgestad)‏ 6 sett. Eivind Minnesjord 3 sett., Asbjørn Espelid 5 sett., Jon Sommer 1 tn. 4 sett. og Peder Wolff 3 tn. 2 ½ sett. Men i 1688 har Tarald Såveson Flekstveit kjøpt panten av Sommer og Wolff. ‏(4 tn. 6 ½ sett.)‏ Skjøtet fra Jon Sommer skrive på Loftsgarden i Seljord 28. 1. 1688 -- 220 rd. ‏(Sommer sorenskrivar i Øvre T. frå 1684.)‏

Tarald Såveson har Lundevall m/Rui 1692-98 ‏(5 17/24 tn.)‏. Han døyr 1701 og det er skifte etter han på Lundevall 17. 1. 1702. Kona heiter Gunhild Olavsdotter 5 born ‏(Knut, Tarald d., Hæge, Margit og Bergit)‏. Han eig pant i 8 gardar tils. 15 tn. 2 mæler ½ kv. m.b. ‏(ikkje verdsett)‏. Tarald lensmann 1695. Sonen Knut har garden ‏(1699)‏, men sidan Gunhild og Kjetil Kjetilson ‏(mannen hennar nr. 2)‏ til 1720.

Gunhild er det skifte etter 1719, 22. 3. -- Ikkje born med Kjetil. Brt. 2823 rd. Net. 2733 rd. Knut Taraldson g.m. Asgjerd Åsmundsdotter Tveiten i Lårdal har så garden nokre år.

Skifte etter Knut Taraldson 1726, 23. 11. -- 7 born ‏(Åsmund, soldat 22 år, Tarald 20, Gunnar 14, Ådne 9, Olav 5, Gunhild 8, Tone 2 år.)‏ Brt. 2706 rd. Net. 1880 rd. Medrekna jord i Lundevall 5 tn. 5 mæler m.b. = 1600 rd. Flekstveit m/Strand i Lårdal 4 tn. = 700 rd.

Asgjerd oppattgift med Bjørn Aslakson og han er skriven for garden 1730‑40. ‏(3 11/18 tn.)‏ Skifte etter Bjørn 1741, 10. 1. 1 barn ‏(Knut 12 3/4 år)‏. Brt. 1258 rd. Net. 928 rd. Sylv 38 rd. ‏(Sølvbelte med Spænde og Spraatte og 21 Cuber.)‏ Jord i Lundevall og Kvålset = 1063 rd. tilsaman.

Enka Asgjerd Åsmundsdotter oppgjev buet 12. 1. 1741 og skifter det ho har att millom sine «2 kuld barn». Brt. 705 rd. Net. 687 rd. irekna jord i Lundevall 2 tn. 8 sett. m.b. = 518 rd. Kvålset 6 sett. 2 kalvskinn = 115 rd.

Tarald Knutson får heimel på 5 17/24 tn 18. 4. 1740. -- Han er g. 2 gonger. ‏(I E. Dordi Bjørnsdotter II E. Egeleiv Torsdotter (Fjågesund 32)‏. Dordi er det skifte etter 1750, 26. 11. Net. 711 rd. Sylv 52 rd. ‏(Hvoraf 1 høit Sølystøb, med Hov og forgylte Ringer og 4 englehoder hengende udi for 9 rd.)‏ Tarald lensmann «sist som sådan 13. 7. 1767.»

Skifte etter Tarald Knutson 1774, 8. 9. 6 born ‏(Knut 12 år, Olav 10, Asgjerd, Margit 20, Torbjørg 17, Dorthe 16 år)‏ Brt. 3292 rd. Net. 2963 rd. -- I 1778, 6. 11. oppgjev Egeleiv buet. Net. 1395 rd.

Torjus Åsmundson Flekstveit får heimel på Lundevall 5 tn. 1778, 9. 10. Torjus Åsmundson Lundevall sa eingong det bles så på Bandak til roarane: «De må vera vare karar, eg er ein dyr mann, eige 24 rjukande Piper.» -- Han er g. 2 gonger og har 18 born, ‏(9 d. små.)‏ ‏(I Tone Steinarsdrr, II Egeleiv Såmundsdotter)‏ Sonen Tarald etter II ekteskap ‏(1773-31)‏ g.m. Dordi Torbjørnsdotter ‏(Uppsund 24)‏ får heimel på heile garden ‏(5 5/6 tn.)‏ i 1795, 27. 2. -- ‏(1199 rd.)‏ Det var mykje å styre med i hans tid. Dei hadde fast 3 tenestgutar og 3 tenestgjenter omframt husmennene i arbeid. Men Tarald var ikkje oppgåva vaksen, sulla og drakk vel mykje og lika å krangle og ligge i saker om småtteri. I unge år bygde han ein hestestall av stein til 4 hestar og sette opp ein lang steinmur. Til universitet gav han 40 rd. -- Men likevel gjorde tilhøvi at han vart sett under verge og garden overdregen til dei 2 sønene Torjus og Hans -- som delast om garden. Torjus fekk nedre parten, Hans den øvre. Dette var i 1826.

I 1828 innkalla Tarald sonen Torjus til forliksrådet. Dei gjorde forlik om at Tarald og kona Dordi skulle få føderåd og rom på plassen Rue og få årleg 10 p. kaffe ‏(à ½ kg)‏, 4 p. sukker, 10 rullar tobak og inntekti av Rue som var bortsett til ein husmann som forutan arbeid svara 3 tn. bygg, 10 tn. poteter og 2 kvigefødsler.

Torjus Taraldson ‏(1802-74)‏ g.m. Anne Hansdotter Kilen ‏(1815-1901)‏ fekk snart ein betre skikk på garden. Nokon utdaning utover «alrnueskolen» hadde han ikkje, men han lærde seg opp sjølv i rekning og skriving så han kunne forma kontraktar o.l. Han kjøpte snart Iuten av Hans ‏(1834)‏ etter at dei fyrst hadde makaskift jordpartar. Uppgarden kjøpte han resten av i 1842 og Nordgarden Heimigard gnr. 49, bnr. 2 fekk han til sIutt åleine etter at Hans og Halvor Drengmandson hadde vori medeigarar i mange år. Øvre Flekstveit kjøpte Torjus av farbror sin Åsmund Torjusson 1854. Vidare kjøpte han nordre Fjågesund -- ein storgard med ikr. 7000 mål skog og 70 mål innmark. Når han så attåt alt hadde Kilengarden, arv med kona si, så skynar me at Torjus var ein jordkakse reint og fekk mykje å stå i. ‏(Dette er berre eit stutt utdrag om Torjus frå boki «Lundevallslekten i Kviteseid»)‏. Ved skifte 1875, 6. 2. vart det store buet oppgjort. Brt. 41 000 spd. med ei gjeld på 1437 spdr. Dei 5 borni som då levde ‏(Hans d. ug.)‏ Tarald, Torjus, Olav, Dordi og Anne fekk arvelutar på 7200 spdr. kvar. Tarald fekk Kilen for 14500 spdr., Torjus fekk Fjågesund for 8000 spdr. Olav fekk Lundevall, Nordgarden ‏(heimigard)‏ og Dyrdalsbeitet for 10000 spdr. Dordi fekk Flekstveit for 6500 spdr. og Anne fekk Kåsi for 2000 spdr. Då Anne d. 1901 var hennar bu 20000 kr. -- Ho hadde då selt Uppgarden til Torjus Fjågesund, ‏(sonen sin.)‏

Som nemnt vart det Olav Torjusson ‏(1840-1900)‏ g. m. Åsne Sveinungsdotter Groven ‏(Hustveit)‏ som no fekk Lundevall. Han forbetra garden mykje og var ein framsynt mann. Han var den fyrste i KvIteseid som nytta slåmaskin, ‏(I 1880 åri)‏. Seinare kjøpte han hestevandring og treskemaskin og rensernaskin. Fram til tunet la han springvatn i trerør. Det var 400 m lang ledning.) -- Han fekk i stand oksealslag -- og hadde den fyrste lagsoksen.

I det offentlege livet var han ikkje større med. Det var garden han levde for. Han hadde til vanleg 2 tenestgutar og 2 gjenter. -- Når så husmennene kom i onnene vart det folksamt på garden -- og det gjekk mykje mat. Om hausten slakta dei gjerne 2 griser, 1 kyr og 14-15 sauer og salta ned. Ferskt kjøt og fisk var meir ei sjeldsynt vare. Husmennene hadde heime på Rue, Teigen, Myri, Dalen og Berge.

Langheii til Lundevall var Dyrdalsbeitet i Øyfjell. Det var kjendt for å vera så bra. «Ein som hev Romenes eng, Syftestad fiskeri og Dyrdalsbeite kan alli bli fatig» var eit fast ordtak. «Sælet på stølen var.en steinhytte dekket med treverk og never.» -- Men her sat dei med sine eigne 24 naut og endå tok dei nokre krætur innåt. Kari Kosi var budeie der i mange år i 1860 åri. Frammot 1900 vart Langheii nedlagd og dei hadde kreturi i Lundevallsdalen. -- I 1905 selde Sveinung O. Lundevall Dyrdalsbeite for 500 kr.

Ved skiftet etter Olav ‏(1900)‏ vart Lundevall m/Dyrdalsbeitet utlagt til sonen Sveinung for kr. 21000. Eit par skogstykke, Ystestaul og Gunhildskos fylgde ikkje med, men vart utlagt til broren Torjus for 7 000 kr. Heimigard Nordgarden fall til broren Hans.

Sveinung ‏(1873‑1941)‏ g.m. Gunhild Halvorsdotter Ivlidtbøen f. 1885 vart no eigarar av Lundevall. Sveinung gjekk på Kviteseid seminar 1889, men var visst aldri lærar. Det var ættegarden som femnde heile hans hug. Av dei 120 mål dyrka jord Lundevall har i dag, har Sveinung dyrka opp 55 mål.

I 1927 bygde han den store uthusbygningen med fjøs til 18 kyr. I Sveinung og Gunhilds tid vart gardsbruket omlagt til moderne drift. Maskiner vart teke i bruk og jordi betre dyrka. Ein stor frukthage vart planta og rotfruktdyrking kom som eit nytt innslag i avlen.

I 1928 fekk Sveinung Tor Vås premie for jorddyrking, 12 store og 12 små sylvskeier i etui.

Han var elles mykje interessera i oppal av Telemarksfe -- og fekk mange premiar for utstillingsdyri sine. Han hadde fleire kommunale ombod -- og var med og skipa Kviteseid elekrisitetsverk ‏(1914)‏ og Kviteseid handelslag m.m.

Olav eldste sonen f. 1909, kjøpte Lundevall av mori 1946. Han driv sagbruk på garden. Jordet nyttar han til korndyrking.

N.B. Lundevall 25. 6. 1696.

Sak millom Tarald Såveson og Sveinung Opgarden og Åmund Moen om ei inngjerd hegn 6 mål stor ned for husi på Lundevall. Dei legg fram eit pergamentbrev frå kong Eriks 36. Reg.år ‏(1425)‏ der Olafr Griotgardson vedgår at han hadde selt Åmund Olafsøn 2 markabol i «sudre Monorn ligir i Ebletuedbóite» i Br.berg. Brevet hadde ikkje seglet i orden og Tarald ville få brevet dømt ugyldigt. -- Lang sak.

Vik i Nissedal 15. 6. 1697.

Lensmann Tarald Lundevall «besverget sig at det faldt for tungt at lenger være lensmand i disse 3 annekser.»

Sifwer Nordbøe innsett fyrebils i Nissedal.