Gardane ligg lågt under eit langt ufsedrag med småskog og knausar. Jordkyndet er sand og grus med ein del flate vasstrekte myrar som er noko vanskeleg å turrlegge.
Der er no 3 gardar som ber same namnet, men den midtaste som i grunnen er 2 bruk, og samanslegne att, er hovudgarden.

Husi ligg ved vegen som ber til Søre-Sandland med stoga ovanfor vegen og uthusi og stabburet nedom vegen. Stoga bygt 1890, uthusbygningen 1900, loft 1923. ‏(Stolpereist på veslebur)‏. Den dyrka jord er 40 mål ‏(nydyrka 15 mål)‏, 20 mål udyrka jord og omlag 200 mål utmark.
Eigedomen er samansett av fleire jordpartar frå gnr. 98 og 99. ‏(5 bnr. i alt)‏.

Flate-Sandland er nemnt i eit prenta diplom frå 1493, 30. 11. ‏(D.N.b. II. s. 227)‏. Anders Nielssøn prest i Hjartdal og Vigleik Torgeirson svoren lagrettsmann, gjer kunnig at dei var i Ordal Anders messe før julen og «saghorn och hørdom handerbandth theræ i mellom» at Toff Torgerson selde 8 markabol i Sandland som ligg i «Brogberga kirka soghan och i nedra gardhen som kallis Flatta-Sandtlandh» til Steinulv Sveinson og har fått betaling.

Ditto 1534. ‏(D.N.b. II s. 685)‏. Tollef «o Kyssæ» og Sveinung Tjøstolvson og Jon Drengson ‏(lagrett)‏ gjer kunnig at Ulv Eivindson på vegne av kona Sigfrid Råmundsdotter, sel 7 markabol i Flate-Sandland som ligg i Brunkeberg sokn, til Koll Tholson. ‏(Tofson)‏. Betalingi lagd. Skrive i Seljord «in vigilia Thome appostoli» 1534.

Flate-Sandland rekna øydegard 1647 med skyld 1 ½ tn., 1 ½ daler med merknad «en ringe Plads».
Buskapen 1657: 1 hest, 4 kyr og kviger, 9 sauer og 4 geiter.

Eigarar og brukarar. Tarald heiter brukaren 1618-23 -- «død av pest 1627». Garden tilhøyrer odelsbønder i Brunkeberg og Kviteseid no framover. Anders Jelstad ‏(Ob)‏ eig Flate‑Sandland 1625-29 ‏(1 ½ tn.)‏ og Helge Jelstad eit års tid, men i 1630 «er hannorn fraløst». -- Gudmund Opsund ‏(1641-53)‏. Steinar Midtsund har 3/4 tn. og Helge Midtsund 3/4 tn. framover til 1688. Ved folketelj. 1664 er Laers ‏(Lauritz)‏ oppsittar 60 år. -- Det skifter med brukarar i denne garden. Mogens ‏(1672-75)‏, Tov ‏(1686)‏, Lauritz ‏(1688)‏, Guttorm, Vrål og Niks fram til 1704. Tov ‏(1707)‏, Gunnar ‏(1712-22)‏. I 1746-65 er Aslak Hansson eigar ‏(heimel 2. 3. 1746 på 1 ½ tn.)‏

Skifte 1768, 7. 6. etter Aslak Hansson g.m. Margrethe Nilsdotter 4 born. ‏(Aslak (Skare)‏, Hans, Margit 20 år, Liv 14 år). Brt 293 rd. Net. 156 rd. Medrekna festegods i Flate-Sandland 1 ½ tn. m.b. 200 rd.
Det er segn om at det budde ei trollkjerring på denne garden som heitte Margrethe,» sa Gunhild Gjervoll!
Hans Aslakson får heimel på 1 ½ tn. 11. 3. 1773 og broren Aslak får garden 10. 5. 1777. Tor Sandland kjøper garden 1789, 28. 2.

Tov og Svein helvtas om garden 26. 2. 1793. Svein kjøper så Tov sin lut 3. 10. 1796. I 1802 eig Svein Torson 1 ½ tn., men i 1808 er Sundre Gunnarson skriven for garden. Etter 1815 er Svein Tovson eigar av heile garden.
Det er skifte etter Sidsel Tallevsdotter, kona av Svein Tovson 5. 2. 1820. 3 born. ‏(Tov, Tallev og Halvor, 8 veker)‏. Brt. 723 rd. Net. 587 rd. Rekna jord i Flate-Sandland 1 tn. 6 sett. 600 rd.

Svein Tovson har truleg garden framover til borni vert vaksne. I 1836, 21. 2. vigjer gardbr. Tov Sveinson Flate-Sandland og Liv Egilsdotter Hesteskodiket. ‏(22 år og 25 år)‏. -- Svein har g. seg att med Jorond Jørgensdotter som er d. 1841 ‏(57 år)‏ og skifte etter 6. 8. 1844. Obl. 5. 3. 1829 frå Svein Tovson til Jørgen Jensson Midtbø for 134 spdr. med pant i 10 2/5 sett. i garden Flate-Sandland.

Jørgen Sveinson m/kurator Guttorm Endreson, har selt halve garden ‏(4 ½ sett.)‏ til Endre Knutson. ‏(Svollsbru 34)‏. Skjyldd. 24. 10. 1845. I 1849, 31. 1. vigjer Jørgen Sveinson Flate-Sandland ‏(21 år)‏ og Ingebjørg O. Gjervoll f. Skogsmark. ‏(22 år)‏. Vitne: Svein Tovson og Olav Haraldson.
Jørgen og Ingebjørg m/2 born til U.S.A. 1852.
Tov og Liv Egdsdotter har no Flate-Sandland framover ‏(1 barn, d. 16 dagar gamalt 1852)‏.
NB. Tallev Sveinson Flate-Sandland pantset garden til H. H. Opdal, Bø for 500 spdr. 28. 2. 1860.

Eit Sandland gnr. 99 bnr. 4 åtte Knut Endreson Sandland. Husi på denne parten vart nedrivne og flutte -- tufter syner ende austom garden. Elles er plassane øvre og nedre Staulslid, og Dalen lagt til eigedomen. Det var den forrige eigar Tov Anderson Rønningen som kjøpte lut for lut. Den 15. 12. 1885 kjøpte han Sandland ‏(løbenr. 118 d 99-4)‏ av bror sin Olav Andersen. ‏(1200 kr)‏. Same dag plassen Dalen ‏(løbenr. 117 d)‏ for 350 kr. og 19. 2. 1898 Staulslid ‏(gnr. 98, bnr. 7)‏ for 200 kr.

Den 6. 6. 1905 får han skjøte frå Knut E. Sandland på gnr. 99, bnr. 4 for 2000 kr. Tov A. Sandland ‏(d. 1943)‏ dyrka opp 20 mål vass-sjuk jord, bygde ny uthus bygning ‏(Skanta alle bjelkar sjølv)‏, stolpereiste buret og fekk bygd ny stoge. ‏(Alle bord til indreklædning handhøvla)‏. Han var elles fast vegvaktar på riksvegen og Ordalsvegen i 40 år og fekk Kongens fortenstmedalje i sylv 1926. Han var g.m. Kari Halvorsdotter Vågland ‏(Drangedal)‏ 4 born. ‏(Guro, Halvor, Tone Andrea og Anne Karine)‏.

Sonen Halvor g.m. Signe Fredrikke Andersen ‏(Vermland)‏ eig no garden, men bur i Vestby.