Den fyrste gard til venstre ved vegen til Ordal er Loupedalen. Lognt og fint ligg han til i austkanten av ei dalkro som høgnar seg opp mot skogåsar og granlier.

Tek ein namnet bokstaveleg, kan det koma av elvelaup. Dette høver elles bra for Ordalselvi straks nedanfor garden, går gjenom laup eller sluk millom tvo berghamrar uti enden av jordet. Sume har gjete på at namnet har med sålaup å gjera, men dette er lite truleg. Då er det litt meir meining i å tenkja på lopp ‏(frosk)‏ som det sikkert er nok av i dei våte myrar og tjønnfly nedom garden. I 1651-81 vart namnet skrive Loppedalen. Frå gamalt av skulle visst denne vesle dalen heitt Dyrdal, seiest det.

Loupedalen høyrde nok til Haugland frå gamal tid. Det er truleg at fyrste rudningsmannen tok til her kring 1600-talet. Den gamle husestaden låg i vestjordet, ope og fritt mot morgonsoli, men tidleg i skugge på ettermiddagen.

Det skal vera Olav Gunleikson ‏(1722-1810)‏ som flutte husi frå vestjordet 300 m lenger aust på ein liten bergrygg. Her var vidare utsyn mot middagssol og sud. Ei liti røykstove var visstnok det hyste huset hev rester av denne er no eldhus på garden. Olav Gunleikson er skriven for Loupedalen i 1772, men fær ikkje lovleg skjøte på garden fyrr 28/2 1789.

Husi på garden er i god stand. Stoga er bygt 1892, men husbunaden er mykje eldre. Skåpet, dynnane og kronesengi er måla av Bjørn Bjålid i 1838. Bjørn hadde på den tid kjøpt Sud-Sandland. ‏(1833-46)‏. Tvo fine loft står side om side nedom stoga. Det største ber årstalet 1792 og er bygt og fint utskore av Karl Jonson Svanajord. Knut Loupedalen kjøpte dette loftet frå Svanajord i 1910. Uthusi er frå 1926, men ombygt og sett til nytt fjøs i 1950 åri. Badstoga og smia frå kring 1900. Ei stor høyløde er sat opp nede på moen ved vegen.

Det er 45 mål dyrka jord, 35 mål skrapslått og beite og 400 mål produktiv skog.

Til garden har høyrt plassen Hagen. Dei siste som budde der var Tallev og Gunhild. Det stod lenge huslaust her, men så fekk Tov Kivle og kona Åse leiga tomti og sette opp hus her ikr. 1955. Tov d. og Åse bur her åleine no.

Knut Loupedalen kjøpte i 1920 åri plassen Bindingsdalen ‏(sjå under Åsmundtveit)‏.

Loupedalen er nemnt i eit skiftebrev frå Holtan i Sundbygdi 1626. Ånund Holtan døyr det året og let etter seg 12 gardar til dei 3 sonene sine, Såmund, Knut og Guttorm. Den siste fekk m.a. Loupedalen rekna 1 tn. i skyld. Det vantar vitord om korleis denne Guttorm'n avhende garden, men truleg har han selt til Øystein Vigleikson Omtveit. Det er skifte etter han 17. 11. 1684 og då eig han 8 settong i Loupedalen. Som brukarar eller husmenn er nemnde Kristen ‏(1623-39)‏, Trond ‏(1661-62)‏, Leuf ‏(1672)‏.

Det går fram av eit skifte 13. 1. 1695 at Ragnhild Vigleiksdotter eldste syster av Øystein, har fått odelsrett på heile Loupedalen i 1684. Ho gjev frå seg eiga i garden 11. 1. 1742 ‏(2 mæler)‏ til døttene sine Ingrid og Tore Kjetilsdøtter som eig dei andre 2 mæler etter skifte 20. 10. 1711. Ingrid er gift med Torjus Niculson. ‏(Nilsen)‏. Han er det skifte etter 21. 1. 1744. Dei 2 mæler er rekna 50 rd. Ei dotter Gunhild vert eigar ved odel 1763. Same året 12. 11. er det skifte etter dei 4 brørne hennar: Kjetil 28 år, Nils 25 år, Vigleik 22 år og Torjus 19 år. Dei må truleg ha døytt av ein pest som har fare. ‏(Net. 44 rd.)‏ I buet er nemnt eit messingbelte med slir og «2 beslagne knive.»

Odelsjenta Gunhild Torjusdotter vert gift med Olav Gunleikson Dalen, Dalane. ‏(Trulova i Br.berg kyrkje 3. 11. 1754)‏. ‏(Loupedalen 6)‏. Foreldri hans, Gunleik og Margit døyr på Loupedalen.

Med Olav Gunleikson blir ættelina, mannslina, grei fram til notidi på garden.

Denne Olav'n var ein dugande bonde. Han flutte husi frå vestjordet, høyrde me, og så dyrka han på jordi. Dei store myrane tok han vreiter i og i bakkane braut han nytt åkerland. For dette storarbeidet fekk han eit svIvstaup av Landhusholdningsselskapet i 1788. «Agtværdige som Flid dig Brød og Agtning giver/ saa nu til Hæder Dig et Bæger skienket bliver.», står det på staupet som enno er på Loupedalen.

Olav døydde 1810 og sonen Gunleik, g.m. Birgit O. Landsverk overtok garden. Gunleik vart gift 3 gonger. ‏(II Gunhild Tovsdotter, III Aslaug Bjørnsdotter)‏ Han heldt fram med jorddyrking og vyrdsling av garden og fekk som påskyning eit stort lauvstaup i 1840 åri. Dette staupet kom til Gjervoll og vart derfrå selt seinare til ein Uppkaupar for 25 kr.‏(!)‏ Det skal ha hamna i Nordiska Museum i Stockholm. I samanheng med dette kan ein og nemna at eit vent sylvbrurela frå Loupedalen vart omsmelta av ein sylvsmed ‏(Mandt?)‏ og laga 12 sylvskeier av. 6 av desse er på Loupedalen. Det er ikkje stasskeier.

Den neste eigar var Olav Gunleikson ‏(1799-1879)‏ g.m. Gunhild Knutsdotter Han dreiv som skomakar og var flink spelemann og spela i mang ein dans ‏(strok)‏ og brudlaup. I 1837 sette han upp stoga på Loupedalen.

Eldste sonen og odelsmannen til garden Gunleik, ville ikkje ha garden, men strauk til Amerika. Den yngste sonen Torjus, tok mot garden i 1870, men han døydde i 1880 og no måtte «melungen» Knut til. Knut var lærar ‏(eks. Kviteseid 1863)‏ og det var ikke så lett å driva garden og samstundes vera lærar i Ytre Morgedal. Men Knut var dugande bonde og god hjelp fekk han av kona si, Hæge Bjørgulvdtr. Berge, som han vart gift med i 1885.

Alt frå barneåri hadde Knut ein stor vyrdnad for gamle folkeminne og byrja tidleg å samle inn gamal brukskunst. Med tidi fekk han ei gild og god samling av store tinfat, rosemåla bollar, kister, krus og koppar og bjøller, klavar, arvesylv, o. m. andre ting. Det gilde loftet som han kjøpte, har årstalet 1792 og namnebokstavane I. L. S. og A. K. D.

Mest kjend er nok likevel Knut som folkeminnesamlar. I 1923, eit halvt år etter han var død, kom boki hans: «Eventyr og segner frå Telemark.» Orn Knut Loupedalen seier professor Torleiv Hannås: «-- for Knut Loupedalen er tvillaust den beste æventyrforteljaren i landet.»

I 1916 fekk Loupedalen Borgardådsmedalja i for langt og verdfullt arbeid i folkeskulen og for arbeidet med å samla gamle folkeminne.

Knut og Hæge hadde tvo søner, Olav f. 1887 og Torjus f. 1895.

Olav vart gift med Margit Eivindsdotter Kolltveit i 1917. I 1918 fekk han skøyte på garden. Olav dyrka og stelte mykje på jordi frametter åri. I 1935 fekk han 1. pr. av Tor Vå's jorddyrkingsfond. Han sette opp ny uthusbygning og i 1953 nytt støypt fjøs. Etter husi vart flytte frå vestjordet var det ofte vanskar med vatn på Loupedalen. I 1954 løyste Olav vansken. Han fekk ordna med boring i fjellet etter vatn. Dei måtte 64 m ned etter det.

Olav døydde i 1959 og enka Margit sit no med garden.