Høgt og fritt ligg garden, open for ver og vind med lange augneleite mot nord og aust. ‏(Mælefjell og Skorve)‏. Namnet skal koma av at soli kjem så tidleg der -- ja eg har høyrt at ein mann kvitta seg med plassen av den grunn. Han fekk ikkje sova lenger enn til soli spratt -- og det vart nok drygt tidleg her. Fossøl er det motsatte av baksøl -- men forsøl burde det heitt -- så namnet er noko forvanska -- og kanskje uskynleg for mange. Det er no ein medels stor eigedom med 30 mål innmark ‏(15 mål dyrka)‏ og 900 mål utmark. Kolltveit er næraste granne i aust og Runningen i vest.

Husi er bra. Stoga opp-pussa og måla. Loftet er frå 1811 med namni O.I.S og KTD. ‏(ættlingar av same rot som stortingsm. Ivar Tveiten, Fyresdal)‏.

Fossøl var eingong plass under Åse, men så i 1678 vart det utskild og fekk serskild skyld 2/3 tn. Saman med Runningen har det vore ein eigedom, men truleg skift ætt og eigar jamleg. I 1682-88 betalar Aslak Meås og Jørgen Øy odelskatt av Fossøl.

1712 bur Torjus Tovson der. Han har byksla garden av Øystein Kolltveit «tent kongen i 24 aar».
1718 er Helge Tormodson Fossøl husmann.
1787 Halvor, Ivar Sveinungsson Fossøls son 1 ½ år.
I 1801 bur Sveinung Ivarson og Jorunn Sveinsdotter på Fossøl. ‏(Båe 27 år med Guro 1 år)‏
I 1802 og 1808 bur Olav Ivarson på garden og vidare i 1821 ‏(6 settong)‏ g. Il 1816 med Åste Jørgensdotter Heggtveit.
Olav fekk skjøte 1. mars 1804 -- kjøpesum 200 rd.

Det ser ut som denne ætti sit på Fossøl framover, for i 1843 vigjer Ivar O. Fossøl ‏(36 år)‏ med Ingebjørg Steinarsdtr, ‏(17 år)‏. Ivar m/2 born utflutte ikr. 1850.
1852 eigar enke Margit Bjørnsdotter
1864 brukar Paul Tallevson plassen, kanskje eigar óg.
Dordi Lavrantsdotter -- dotter åt Margit får heimel på Fossøl 10. 9. 1860. Så i 1868 sel mannen hennar Paul Tallevson Haugstoga eigedomen til Olav Halvorson Skogen ‏(Skogen 17)‏ for 800 spdr.

I 1880 åri m Eivind Tallevson Kolltveit eigar g. 1888 med Torbjørg O. Lid, Øyfjell.
Eivind flyt til Åse søndre i 1889 og garden går no i mange handelar. I 1905 er Gunnar Person og Per Tjos eigarar. Olav og Eivind Nes, Seljord og Svein A. Nordgård hadde det ei tid. O. O. Sandland selde det til Lavr. Rue og Knut Lofthus. I 1952 åtte Arthur Skauan, Oslo det. Han selde det til Andreas Skogsmark g.m. Bergit Toresdotter Meås som har det no. ‏(1957)‏.