Der Bandak smalnar av og blir til straum ligg Skarprudgardane i solsida på ein grusrygg under Skarprudnuten. På andre sida Straumen mot sud og vest, ris det skogkledde og skarute Hurrongfjellet og stengjer for soli i 6 veker høgaste vintersdag. Ondålmålnuten ris høgaist av toppane. Når soli var rett over den nuten, var det Ondålmål. Då var klokka tri og alle visste det var matmål.

Etter delingi i 1833 er det to Skarprudgardar, nordre og sondre. Søndre Skarprud ‏(bnr. 2)‏ er hovudbolet og har ikring 25 mål innmark, ‏(18 mål dyrka)‏ 7-800 mål produktiv skog og 2-3000 mål hei. Nordre Skarprud har omlag same storleik. Søndre Bukti som seinare vart dela frå har oml. 1200 mål skog. Skarprud var såleis ein heller stor gard fyri delingi.

Skarprud‑namnet tyder seg sjolv. Jordi er skarp i denne garden. Namnet tyder elles på at garden er rudd i 11-1200 talet. Men truleg er at det gode fisket i Straumen har gjort at det har budt folk meir eller mindre fast lenger attende. Då vegen til Bukti vart bygd i 1951, fann dei slagg og rester av bål over ein meter nede i jordi.

I gåttetidi om hausten gjekk fisken godt på, serleg i «Gåtterenna» og «Dynekilen». Båe desse fiskeplassane vart attfylde då Straumen vart oppmudra for båtferdsla. I Straumen kan ein enno sjå rester av den store Jakopshella som vart sundspreng då dei mudra. Korleis hella fekk namn, veit ingen no.

I Kleivdal finn ein namn som Samuelskos og Endreskos. Det er nok gamle rugkosir. Namn som Jonsokfloti, Kyrkjestoi og Tjøruhjellen tyder seg sjølve og er lett skynelege. Nordover mot Kasnes finn ein Kjerringsteinen og Bjønnesteinen og i Kasnes er Kremarkjerringi, ein stor heller laga av to kjempestore steinar. Alle desse namni gøymer nok soger. Nordom Kasnes i Halvfarodden tett ved strandkanten, er Futholet. Det gufsar kaldt her sumarsdag og gamlefuten Florentz fekk lov å gøyma kjøt her, og så feste namnet seg. Dette holet seiest gå gjenom fjellet og kjem att i Heddarshaugen ved Sinnes i Vrådal. Ei bikkje jaga ein hare inn i holet og kom att i Vrådal klaka på eine sida og brunbrend på andre, seier segni. Her i Halvfarodden møter ein «Urdi srnå». Ei kjempeurd med små og stor stein og halve mili lang. Øvst i urdi stig St. Olavs skip tydeleg fram mot himmelsynet når ein ror nord langs strandi.

Det var stor hei til Skarprud. Heilt frå høgaste Roholtfjell og frampå Nordskogskredune og frå Kartarfuru og til Hjulfuru og fram mot Hurrong. Litt sudaust for Varden på Roholtfjellet, ligg St. Olavs drift, ei stor mengd vandreblokkar. Den største er Uksen.

I heii ligg staulane Skredstaul, Hytta og Bekkjekrokan. På Hytta stod enda Steinar Åmundson slik ote med bjørnen. Bjørnen tok på Steinar og han hadde berre ei slåte å verja seg med. Men kjempekar som han var, fekk han bjørnen på flog. Uppklora og blodut sette Steinar heimatt og henta langrifia si og leita lenge etter bjørnen utan å råke han att.

Når buskapen var framfødd og den store snøfonni i Nerisdal under Ondålmålnuten var tåna, flutte dei til heiars med smått og stort frå Skarprud. Over Straumen måtte dei ro dyri og Busto heiter det den dag i dag på kvar side av Straumen der dei rodde frå og til. Midtveges i dei bratte Hurrongkleivane er Sessin, ei stor helle lagt til kvilesæte. Mange har gjenom år og dag rita namnet sitt inn her.
Toråi som kjem frå Trytetjørinane og renn ned på Høysvev vart nok tidleg teki i bruk til draga kvenni. Seinare kom det og sag. Heilt fram til 1900 talet var sagi i bruk.

Storparten av slåttelandet på Skarprud, var skrap, her som annan stad. Dei rekna slåtten i teigar på 12 mål. Dei aller beste slåttekarane greidde halvteigen på dagen, men då var nok dagen lang.

Til søndre Skarprud høyrde desse slåttene: Kasnes 2 ½ teig, Berge 1 ½ teig, Midtbøen 2, Styggedal 1, Høysvev 2 og Åbø 1 ½ teig. Til dette kom så slåtten av staular og myrar på hei og utrustir kring jordet heime Og så var det lauvingi. Det var vanleg med 5-6000 kjerv kvart år, det. Det trongs å ha mange arbeidskarar til alt dette.
Til nordre Skarprud vart lagt Simonbølet, ei slåtte på 7 teiger. Denne gode slåtta som låg rett mot garden på andre sida Straumen, var nok ein av grunnane til at Åmund som valde gardpart fyrst, tok den nordre.

Den gamle husestaden var omlag der husi på søndre Skarprud no står. Det er funne merke etter to eldre tufter, ei sør og ei nordom stoga. Der nord låg endå gøymd ei stor dørhelle under grasroti då dei jamna ut tufti. Då dei dela garden i 1833, vart stoga flytt til nordre garden, og Johannes som fekk hovudbolet, laut byggja ny *. I 1904 vart denne stoga bygd på og fekk svalgang oppe og nede.

I tunet på Skarprud hadde det i uminnelege tider stade ein smal, høg stein med ringar til å binda hestar i. Denne tunsteinen heldt dei mykje gjæv. I Johannes Steinarsons tid vart han likevel flytt til Nordgarden i Lundevallsgrendi av Torjus og sett opp i tunet det. Det var endå ein jolefta og det er ei sers soge om denne flytingi. Seinare skal steinen ha kome med i fjøsmuren på Nordgarden.

Det fyrste me høyrer om Skarprud er at brukaren i 1593 heiter Laurits. I 1609-20 er det Hølje.
Eilev Syftestad. eig garden i 1611-29. Etter han Bjørgulv Syftestad 1629-60 og Kjetil Syftestad 1661-68.
Åmund er nemnd brukar i 1645. Det er nok ætti hans som fyrst som brukarar og seinare som eigarar, har sete med garden.
I 1647 vart Skarprud rekna øydegard med skyld 1 ½ tn. 1 ½ daler og med den merknad: «en liden ringe plads -- for høit sat i skyld».
Buskapen i 1657 var 1 hest, 6 naut, 16 sauer og lam og 3 geiter.

Ved folketeljingi i 1664 heitte brukaren Åmund ‏(50 år)‏ med sonen Knut 26 år, og tenar Jens 20 år.
Olav Skarprud ‏(Skarprud 1)‏ og sonen Aslak kjem no som sjølveigarar frå 1670 åri. Aslak er det skifte etter i 1714. Han hadde vore gift med Kari Åmundsdotter. ‏(d. 1709)‏ Dei har hatt 7 born som alle er gifte. Olav, den eldste, er det skifte etter i 1730. ‏(8 born)‏ Brt. 372 rd. Net. 159 rd. Medrekna jord i Skarprud 1 ½ tn. 250 rd. Sonen Tor g.m. Tone Jakobsdotter overtek etter faren. I hans tid er det skogbrann øyder skogen sudom plassen Berge og Tor stemner husmannen sin Knut Berge til å stå til rette for skaden. ‏(Sjå under plassen Berge.)‏

I 1734 er det åstadsak millom Tor Skarprud og Steinar Utbøen om eigedomsretten til Lindevigen i Bandaksøy. Året etter ny sak, no om Kaslenes stølen. Steinar meiner båe desse har høyrt til Utbøen.
Det er Hermann Leopoldus, Ulefoss som er største luteigar til Skarprud på denne tid. Utgangen på sakene vart at Tor vann.

I 1735 vart det skote 8 bjørnar i Kviteseid. Tor er ein av skyttarane og får sine 2 rd. i skotpengar i Groven tingstoge.
Etter Tor er det skifte i 1753. ‏(6 born)‏ Net. 55 rd. Medrekna jord i Skarprud 1 ½ tn. 290 rd. Enka tek bustad på plassen Berge.
Eldste sonen, Åmund, har så garden framover til 1786 då syster hans, Kari g.m. Åmund Steinarson Utbøen overtek. ‏(Moen-Skarprud 58)‏ Åmund. g. II med Gunhild Åmundsdotter brordotter åt fyrste kona. Sonen deira, Steinar får heimel på noko av garden i 1794. ‏(9/16 tn.)‏

I 1802 er det tri eigarar til garden. Det er Åmund Steinarson og sonen Steinar med kvar velså 5 settong, og Knut Vernson med 3 ¾ settong. ‏(Skifte etter Knut i 1808.)‏
I 1821 har Steinar mesteparten av skyldi med 1 tn. 3 7/8 settong. Bomhoff har 2 1/8 sett.

Garden vart som nemnt dela i 1833 millom 2 av sønene åt Steinar. Skjøte hadde dei fått året før med faren levde. Åmund, den eldste, valde nordre luten. Dei dela husi også. Åmund skulle hatt eldhuset med seg, men korleis det no var så fekk han stoga. Elles fekk han løda, eit bur og eine stallen. Johannes som fekk hovudbølet, måtte byggja nytt i staden for husni som vart flutte.
Jord og skog vart dela slik som no det er, dertil fekk nordre Skarprud delane i Meinstad og Hove og Gråndalen. Søndre Skarprud fekk Bukti, Kvæven og Gulløy.

Åmund vart ikkje lenge buande på nordre Skarprud, men flyt frå omkring 1840. Før han flyt sel han Gråndalen, Meinstad og Hove til Johannes. I 1847 sel Johannes desse delane til Ole Kjetilson Nordskog som var g.m. Torhild syster hans. Dei får og kjøpe Gulløy, Kvæven og eit stykke på andre sida Straumen. Alt i alt 2/9 av det Johannes hadde. Tidlegare hadde Ole kjøpt søndre Bukti med litt skog til.

Ole og Torhild budde bare ei stutt tid i Bukti. Framover åri kom denne eigedomen til å gå i mange handlar. Sist på 1800 talet kjøpte Jørgen Eikland, Olav E. Donstad, Olav E. Bygland og Halvor Berge det. Dei sel det i 1900 til Torkild Rui og Torje Lindstøl. ‏(Skjøte tingl. 17. 9. 1900. Kjøpesum kr. 8800,‑)‏ No er det Toralf Lindstøl og systeri Margit som eig Bukti. Toralf overtok Gulløy i 1953.

Johannes var ein kry mann og full av påhit. Det går mange småsoger om han. ‑ Han hadde ein gong ein tenestgut som var så overhendig glad i tobakk. Litt stuttvoren var han, au. Ein jolefta, det var endå så bitande kaldt, hadde ikkje tenestguten att tobakk, men Johannes hadde mange rullar i kjellaren. «Konne du låne meg ein tobakksrull, Johannes?» ba han, «eg æ mest blind,» -- «Vi du springe nakjen te Norigard å tri vendur rondt golve med ei veaskie i kjeften, sø skø du få ein kvartrull,» sa Johannes. Guten stelte seg til og avstad som han var brend. Han greidde fyriloga og vann kvartrullen, men skremde mest vitet av folki i garden. Johannes var med i fyrste forstanderskapet i Kviteseid Sparebank 1852.

Johannes døydde på Skarprud i 1882 og sonen Tor g. 1872 m. Aslaug Knutsdotter ‏(Lundevall 231)‏ overtok etter faren. Aslaug var dotter av Knut Taraldsen lærer og stortingsmann.
Tor døydde i 1925 og eldste sonen Johannes f. 1874 og g.m. Gunnhild Johnsdotter Lie, Fyresdal overtok så ættegarden.
Johannes har vore lærar -- som fleire av syskini sine. Han eig ei fin poetisk åre og har skrive mange gode dikt, m.a. Telemarksongen. Han har skrive fleire bøker, og om gamle sermenne og løgne rispor i haugetal -- og vore mykje nytta som talar i lag og lyd.
Gunnhild d. 1960. Johannes d. 1962.

I Nordiska Museet i Stockholm er ein bringeklut kjøpt frå Skarprud i 1875. Kluten har bokstavane W A S og årstalet 1788. Det er truleg ei festegåve frå Sigrid Olavsdotter til Vetle Åmundson Skarprud. ‏(Skarprud 26)‏ Dei gifte seg i 1789.

P. Chr. Asbjørnsen fortel eit par segner frå Skarprud:
‑ Almindelig skildres Guro ‏(Rysseguro)‏ som stor og fæl, men manden på Skarprud i Kviteseid, der så Åsgårdsreien hvile og holde seg lystig med dans og spil i Skarprud-jordet, sagde, hun var ven som den veneste jente, men stor og svær af vekst. ‑ Foruten halen har hun også det tilfelles med huldren, eller måske riktigere med gudbrandsdølernes landgrove, at hun ei tåler at der tales om hennes hale, thi da Skarprudmanden i en sving i dansen fik se den havde han ikke sagt: «Gjem rova di», før både Guro og hele følget for bort gjennern veiret.

‑ En gut på Skarprud var udenfor døren i bare skjorten en torsdagsnat. Søvndrukken, som han var, stod han og lyede og lyede, for han hørte en dur, og han kunne ikke skjønne, fra hvilken kant den kom. Men før han vidste ordet af det, kom Åsgårdreien ned af veiret med rummel og skrammel, med ståk og støi og tog ham, som han gikk og stod. Den satte over åsen og udover sletten forbi Ruem. Men da gutten så, at det bar lige mot strømmen i Kviteseidvandet, begynte det at grøsse i ham. «Nei, Jesu navn, skal vi i vandet også da», råbte han og uggede på sig. Han havde ikke talt ud, før de var midt tide på vandet, og derfra hissede de ham af hesten en halv mil bort ligetil Syftestad, som fik navn deraf. ‏(Syfte kan tyda kaste t.d. om korn.)‏

I Kleivdal skulle det i gamal tid vera mykje tussar. Steinar Åmundson hadde ein blakk hest som tussane var så glad i og stelte vel med. Ein gong Steinar skulle henta hesten i Kleivdal, såg han hesten borte i haddi og ein liten gråkledd mann stod og klappa hesten. Etterpå tok mannen upp høvane på hesten og klinka på saumane. Då Steinar kom bort til hesten, var det ingen mann der. Det var nok ein tusse det, sa Steinar seinare når han hadde dette.