På eit krokut og avlaga nes med djupe innhakk og vikar ligg Kråkenes. Namnet har snautt noko å gjera med fuglenamnet Kråke, men kjem av krokut, det krokute nes, Kroknes. I den danske oversetjing vart det Kragenes.

På dette neset er no 2 store gardar og nokre andre bruk. Staden er fager med fritt utsyn over «Øyhavet» i øvre Nisser og mot breide fjell med skoglider av gran og fure og flate furemoar.

Før garden vart dela, var det eit stort bruk med ei skogvidde på minst 25000 mål. Plassane Årstad, Straume, Holte, Kilan, Lauvodden, Dårelaupmyri, Haland og Revskil høyrde til. No er dei fleste av desse eigne bruk, men sume attlagde.

Til garden høyrde sag og kvern i Storstraumen. Det var sameige etter garden vart deila. Då reguleringa kom i 1912, vart fossefallet teke bort. Fiskeriet tiI Kråkenes er framleis sameige, men ikkje så rikt lenger som fyrr i tidi. -- Gløymast må ikkje at dei tvo støylsbruki Molandshommen og Mydalen høyrde til med gode febeite.

Garden har lege under Kviteseid prestegard og vorte nytta som enkesæte. Her budde m.a. Åse «sal. hr. Åmund Morlands efterleverske» i 1706 og sidan Susanne Åmundsdotter etter ho vart enke 1715 ‏(Hans Paulsen Paus 1656‑1715)‏. Frå tingboki 16.10.1725: «Madame Susanne, sal. Hans Paus enke er i live og nyder skattefritt 2 tønder i Kragenes. Så og sagde almuen at det aldrig har været eller nu er nogen bolig på Kviteseid prestegaard eller dens grund som presteenken kan været tillagt.»

Det eldste pergamentbrev om gard i Kviteseid, gjeld Kråkenes. I Dipl. Norv. band I side 87 finn me dette brevet frå 20. mars 1302. Utdrag: «Så som og ridder Tore Håkonsson for ifir Telamork» då kom Vemund Petarson til han i Nissedal og kjærde seg over at Eivind Trontveit ikkje ville halda det kjøpet som Grjotgard hadde gjort. Kjøpet stod av seg på Flom i stoga Grjotgards. Grjotgard heldt i handi Gro og kjøpte av ho 4 kyrland i Kragenes ‏(Kroknes)‏ for eit månadmatsbol i Trontveit og 60 kyr. ‑ På eit ting i Kviteseid vart det prova ved Odd Åmundson og Åmund Smed, at dei hadde vori til stadar på Flom og sett på handslaget og høyrt på handelen. Brevet vart ferda og sett segl på i Skien onsdag næst etter midfaste i fjorde styringsåret til den verdige herre Håkon V Noregs Konge. ‏(20.3.1302)‏,

I 1705, 28.7., er det synfaring av prestebolet Kråkenes med hus og jord. Det var syrgjeleg til nedfalls, er det høyrande. Stoga falleferdig, kjellaren utrasa. Ny stoge må byggjast. ‏(140 rd.)‏ Fehuset ‏(fjøset)‏ har rotne svillar, hangande tro og torvvolar. Nytt fehus tilrådd. ‏(50 rd)‏ Løda 18 favnar lang har sige av hollsteinane, taket rote, vøling og nytt kvåvtak må til. ‏(80 rd.)‏ Røykstoga må heilt ny, for midtlaftet på nordsida er gorr-rote «samt alle svillene». ‏(30 rd.)‏ Kvernhuset heilt falleferdig, ‏(brøstfeldig)‏, ‏(4 rd.)‏.

Dei tvo setuseli på Molandshommen og Mydalen er heilt nedrotna og må setjast opp av nyom. ‏(5 rd. kvar)‏. Einast buret ‏(stolpeboden)‏ stallen og badstoga kan greie seg utan vøling. Av dei samla utlogor til hysing 314 rd. bør Åse betala halvparten 157 rd., og den andre hr. Hans Paus «på sin Kvindes side i lige arf med Samuel Åmundson». ‏(Son åt Åse Morland)‏ 78 rd., 2 skill. kvar. ‑

Kråkenes var på 5 tn. som sagt, og av desse naut presteenka 2 tn. til sitt opphald, men dei andre 3 tn. bruka presten sjølv. «Eftersom den aufling til Hofved Prestegaarden ere meget ringe och saa godt som intet at achte.» ‑ Presten har nok arbeidsfolk og brukarar, men då han sjølv reider ut skattar og avgifter, vert ikkje desse beinveges nemnde anna ved eit og anna skifte. Såleis i 1767, 27. 10., skifte etter Anne Bjørnsdotter g.m. Saamund Laurantzson, ‏(Sigrid 11 år)‏. Netto 46 rd., sølv 9 rd. -- Ditto 1781, 12.12., etter ungkar Ånund Olavsson. Netto 80 rd., ‏(foreldre O. Åmundson og Sigrid Vrålsdotter)‏.

I 1751 er nemnt oppsitjar prost Hans Bloch på Kråkenes. Frå kyrkjeboki hentar eg desse namni: 1787 trulova Åsmund Levorson Kråkenes og Anne Abrahamsdotter ‏(ibn.)‏ 1789 Ungkar Anders Nilsson Kråkenes og Aslaug Tovsdotter ‏(ibn.)‏ 1792 Gjente Åse Høyesdotter Kråkenes og enkem. Kjetil Ansteinson Blikom ‏(vitne Olav O. Kråkenes)‏.

I 1808 er Kråkenes 2 bruk. Sveinung Tovson brukar den eine luten og Tarjei Larsson den andre. Saamund Aslakson brukar plassen Straume.

I 1815‑21 er det Åmund Jørgenson som skattar av 2 tn. 6 sett. og Tarjei Larssen av ei likn. skyld. På Straume er Olav Saamundson brukar, ‏(plassen er umatrikulert)‏. Sonen av Tarjei, Olav Tarjeison sit som brukar på Kråkenes ‏(visstnok heile garden)‏ fram til 1853, då han dreg til U.S.A. med huslyden sin.

Etter han kjem skipskaptein Knut O. Skjelsvik. Han må visst vera den som kjøper garden av staten, Kviteseid kyrkje ‏(1856)‏. Det er då å merka at skogen er skild ifrå. Den 14.6.1826 ei skjøns- og skylddelingforretning på Kråkenes der den uturvande skog vert fråskild og stilt til sal for Opplysn.fondet. Skjønsmenn: Høye Kj. Øverland, Kj. Jensson Venås, Jørgen Jensson Midbøen og Steinar Høyeson Skeie.

Skogen vart verdsett til 600 spd. med skyld 7 ½ sett. c: 1/8 av Kråkenes sine 5 tn., 7/8 eller 4 tn. 4 ½ sett. utgjer så det som er att.

Kråkenes skog vart seld 3.8.1831, tingl. 6.10.1840, då Olav Mikkelson Eikland, Tarjei O. Gåstjønn og Tallev Tarjeison Lauvik kjøper han for 1352 spd. Dei høgg nok eindel i skogen og sel han så att 2.3.1849 til 4 brør, ‏(O. Gunnarson Nordbø, Mikkel G. Lia, Lars G. Sinnes og Gunnar G. Klauvreid)‏ for 1300 spd.

Desse 4 lutene går att i skifte og handlar framover. Såleis fekk Kristian Halvorson Kråkenes ein lut med innåt Revskilgarden 11.5.1920.

Men attende til garden. K. O. Skjelsvik skriv ut festebrev til husmenner under Kråkenes, såleis til Ånund Olavson på Straume ‏(Straumhaug)‏ 28.6.1858 og til Jørgen Tarjeison Holte og kona på plassen Lauvodden 29.6.58 og til Kj. Rolleivstad på Dårelaupsmyri 13.9.58 og same dag til Jens Jonson på Årstad og same dag att til Lars Gustav Andersen på Kilane. Jens Jonson var frå Hadeland. Han bygsla sidan plassen Haland på Kråkenejordet. Plassen no innlema i Revskil.

Skjelvsvik sel garden 10.2.1862 til Steinar Torjusson frå Dalen for ein sum av 9 000 spd., -- men 11 år etter, 17.6.1873 sel Steinar garden for 19 000 spd., ‏(reidskap og buskap med)‏ til Halvor Gulbrandson Åkre og Tarjei Hansson Nes -- båe Nissedal.

Dei fekk 3 uviljuge menn til dela garden midt i tvo. ‏(6.11.1876)‏. Halvor fekk søndre parten med hus, og Tarjei nordre parten. Han måtte då til å hyse. Truleg hadde det vore hyst fyrr, etterdi det igrunnen hadde vore 2 bruk frå omkr. år 1800, men kvar husi stod då, er ukjend. Kanskje stod dei i vestre kant av jordet på bnr. 1.